( 3 ) اهل حق [ تاريخچه پيدايش ] دربارهء تاريخ پيدايش فرقه اهل حق ، اختلاف‌هاى فراوانى وجود دارد . برخى معتقدند بنيان‌گذار اهل حق ، « نصير » غلام حضرت امير ( ع ) است و بعضى هم تاريخ پيدايش آن را مربوط به قرن دوم هجرى مىدانند كه تا قرن هفتم سينه‌به‌سينه حفظ شده است . « 1 » سيد قاسم افضل شاه ابراهيمى ، از سران اهل حق معاصر ، در اين‌باره مىنويسد : « طبق نوشته‌هاى مستند اهل حق . . . در قرن چهارم شخصى به نام مبارك شاه ملقب به شاه خوشين . . . وعده داده كه روح ذاتى وى در جسم شخصى به نام سلطان صحاك يا سلطان اسحاق تجلى خواهد يافت . . . » . « 2 » امّا ظهور رسمى اين فرقه به فعاليت‌هاى سلطان اسحاق ( سلطان صحاك يا سهاك ) باز مىگردد . برخى معتقدند وى در سال 580 هجرى در روستاى ورمنجه ( برزنجه ) در شمال عراق متولد گرديد ؛ « 3 » اما اكثر تاريخ‌نويسان تولد او را بعد از سال 600 هجرى دانسته‌اند . « 4 » سلطان اسحاق بعد از فراگيرى دانش در بغداد و دمشق به روستاى خود بازگشته ، به ارشاد مردم پرداخت . وى شديدا تحت تأثير تصوف بود و همين مسئله باعث مخالفت عده‌اى از جمله خانواده وى با او شد . سلطان اسحاق به خاطر مخالفت‌ها به كرمانشاه فعلى كوچ كرد و محلى را به نام « پرديور » بنيان نهاد ، كه مكانى براى فعاليت‌هاى صوفيانه وى بود . سلطان اسحاق بعد از عمرى فعاليت براساس انديشهء

--> ( 1 ) . شناخت فرقه اهل حق ، ص 25 . ( 2 ) . نامه شاه ابراهيمى به دائرة المعارف تشيع ، پايان جلد سوم ، ص 655 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . شاهنامه حقيقت ، ص 426 ؛ بزرگان يارسان ، ص 16 و . . . ( از ميان اقوال ، سال 675 هجرى صحيح‌تر به نظر مىرسد ) .